Waarom is een persoonlijk ondersteuningsplan belangrijk?

Persoonlijke begeleiding werkt het beste wanneer duidelijk is wat iemand nodig heeft, welke doelen belangrijk zijn en hoe de ondersteuning wordt vormgegeven. Een persoonlijk ondersteuningsplan helpt om deze afspraken overzichtelijk vast te leggen.

In het plan staan onder andere de hulpvraag, persoonlijke doelen, begeleidingsafspraken en evaluatiemomenten. Zo weten de cliënt, eventuele vertegenwoordigers en de begeleider waar zij samen aan werken.

Bij Noor Zorg & Begeleiding staat niet alleen een diagnose centraal, maar vooral de persoonlijke situatie van de cliënt. De begeleiding wordt afgestemd op de mogelijkheden, behoeften, omgeving en doelen van degene die ondersteuning ontvangt.

Bekijk ook het volledige overzicht van onze diensten.

Wat is een persoonlijk ondersteuningsplan?

Een persoonlijk ondersteuningsplan is een document waarin de belangrijkste afspraken over de begeleiding worden vastgelegd. Afhankelijk van de situatie wordt hiervoor ook wel de term begeleidingsplan of zorgplan gebruikt.

In het ondersteuningsplan kan onder andere worden beschreven:

• wat de hulpvraag van de cliënt is;
• wat de cliënt zelf al kan en waar de eigen kracht ligt;
• waarbij ondersteuning nodig is;
• welke persoonlijke doelen zijn afgesproken;
• hoe de begeleiding wordt uitgevoerd;
• waar en hoe vaak de begeleiding plaatsvindt;
• wie bij de begeleiding betrokken zijn;
• wanneer de voortgang wordt geëvalueerd.

Het plan zorgt voor samenhang en duidelijkheid. De begeleiding bestaat daardoor niet uit losse afspraken, maar wordt gericht uitgevoerd vanuit vooraf besproken doelen.

Waarom is een ondersteuningsplan belangrijk?

Een ondersteuningsplan geeft duidelijkheid aan iedereen die bij de begeleiding betrokken is. De cliënt weet welke ondersteuning wordt geboden en de begeleider weet welke doelen en afspraken centraal staan.

Een goed ondersteuningsplan helpt bij:

• het duidelijk omschrijven van de hulpvraag;
• het stellen van haalbare doelen;
• het volgen van de voortgang;
• het verdelen van verantwoordelijkheden;
• het afstemmen met ouders, vertegenwoordigers en professionals;
• het tijdig aanpassen van de begeleiding;
• het behouden van continuïteit en overzicht.

Het ondersteuningsplan is geen standaarddocument dat voor iedere cliënt hetzelfde wordt ingevuld. De inhoud wordt afgestemd op de persoonlijke situatie, mogelijkheden, behoeften en wensen van de cliënt.

De hulpvraag vormt het vertrekpunt

Voordat doelen worden opgesteld, bespreken we eerst waar iemand in het dagelijks leven tegenaan loopt en waarbij ondersteuning gewenst is. Dit vormt de hulpvraag.

Een hulpvraag kan bijvoorbeeld betrekking hebben op:

• structuur en planning;
• zelfstandig wonen;
• sociale vaardigheden;
• communicatie;
• school of werk;
• emotieregulatie;
• prikkelverwerking;
• zelfvertrouwen;
• opvoeding en gezinsrelaties;
• praktische dagelijkse taken.

Bij ambulante begeleiding kijken we naar situaties die zich voordoen in de eigen leefomgeving, bijvoorbeeld thuis, op school of op het werk.

Wanneer iemand vooral behoefte heeft aan persoonlijke één-op-één ondersteuning, kan individuele begeleiding passend zijn.

Persoonlijke doelen opstellen

Na het bespreken van de hulpvraag worden persoonlijke doelen opgesteld. Deze doelen maken duidelijk welke ontwikkeling of verandering de cliënt wil bereiken.

Voorbeelden van persoonlijke doelen zijn:

• zelfstandig een dag- of weekplanning maken;
• beter leren omgaan met veranderingen;
• eerder herkennen wanneer spanning oploopt;
• post en administratie overzichtelijk bewaren;
• zelfstandig afspraken voorbereiden en nakomen;
• duidelijker communiceren met anderen;
• meer zelfvertrouwen ontwikkelen;
• sociale contacten aangaan en onderhouden;
• zelfstandiger functioneren op school of op het werk;
• meer verantwoordelijkheid nemen voor dagelijkse taken.

Doelen moeten duidelijk, begrijpelijk en haalbaar zijn. Een groter doel kan daarom worden verdeeld in kleinere stappen.

Iemand die bijvoorbeeld zelfstandig wil leren plannen, hoeft niet direct een volledige maandplanning te beheren. Eerst kan worden geoefend met een eenvoudige dagindeling. Daarna kan stap voor stap worden toegewerkt naar het zelfstandig gebruiken van een weekplanning.

De cliënt houdt zoveel mogelijk de regie

Een ondersteuningsplan wordt niet alleen vóór de cliënt opgesteld, maar zoveel mogelijk samen mét de cliënt. De eigen wensen, ervaringen, mogelijkheden en prioriteiten vormen het uitgangspunt.

De begeleider kan advies geven en helpen om doelen concreet te maken. De cliënt wordt daarbij actief betrokken bij keuzes over de begeleiding.

De cliënt kan bijvoorbeeld aangeven:

• wat hij of zij belangrijk vindt;
• waarbij ondersteuning gewenst is;
• welke aanpak prettig of juist minder prettig is;
• welke doelen prioriteit hebben;
• wie bij de begeleiding betrokken mogen worden;
• wanneer een doel moet worden aangepast.

Bij kinderen, jongeren of cliënten die ondersteuning nodig hebben bij het nemen van beslissingen, kunnen ouders of wettelijke vertegenwoordigers worden betrokken.

Welke rol heeft de begeleider?

De begeleider helpt om de hulpvraag en persoonlijke doelen te vertalen naar duidelijke en praktische afspraken. Tijdens de begeleiding wordt hier stap voor stap aan gewerkt.

De begeleider kan onder andere:

• uitleg en structuur bieden;
• samen met de cliënt oefenen;
• helpen om overzicht te creëren;
• vaardigheden voordoen en aanleren;
• ondersteunen bij het nakomen van afspraken;
• signaleren wanneer doelen of omstandigheden veranderen;
• de voortgang bespreken en rapporteren;
• afstemmen met betrokken personen en professionals.

Het uitgangspunt is dat de cliënt zoveel mogelijk zelf leert doen. De begeleider neemt taken daarom niet automatisch over, maar ondersteunt bij het ontwikkelen van vaardigheden, zelfstandigheid en eigen regie.

Bij dagelijkse taken kan praktische ondersteuning en zelfredzaamheid bijvoorbeeld gericht zijn op planning, administratie, huishouden, afspraken en sociale contacten.

Ondersteuning bij zelfstandig wonen

Een persoonlijk ondersteuningsplan kan ook belangrijk zijn voor iemand die zelfstandig woont of zich daarop voorbereidt.

Het plan kan bijvoorbeeld doelen bevatten rondom:

• dagstructuur;
• huishoudelijke vaardigheden;
• boodschappen en maaltijden;
• administratie en post;
• geldzaken en overzicht;
• persoonlijke verzorging;
• contact met instanties;
• sociale contacten en participatie.

Lees meer over onze begeleiding bij zelfstandig wonen.

Doelen voor kinderen en jongeren

Bij kinderen en jongeren kunnen de doelen betrekking hebben op de thuissituatie, school, sociale ontwikkeling en het vergroten van zelfstandigheid.

Voorbeelden zijn:

• een ochtendroutine leren volgen;
• huiswerk leren plannen;
• instructies beter leren begrijpen;
• hulp durven vragen;
• omgaan met drukte en prikkels;
• gevoelens leren herkennen en uiten;
• sociale situaties beter leren begrijpen;
• zelfstandiger schooltaken uitvoeren.

Wanneer de hulpvraag vooral binnen het onderwijs speelt, kan schoolbegeleiding passend zijn.

Waar nodig en passend kan worden samengewerkt met ouders, school en andere betrokken professionals. Hierover worden vooraf duidelijke afspraken gemaakt.

Doelen voor ouders en gezinnen

Binnen een gezin kunnen verschillende hulpvragen tegelijkertijd spelen. Een ondersteuningsplan helpt om overzicht te creëren, prioriteiten te bepalen en duidelijke afspraken te maken over de begeleiding.

Doelen kunnen bijvoorbeeld gericht zijn op:

• duidelijkere communicatie;
• meer rust en structuur thuis;
• consequente regels en grenzen;
• omgaan met gedrag en emoties;
• het verdelen van verantwoordelijkheden;
• het versterken van onderlinge relaties;
• betere samenwerking met school of hulpverleners;
• het verminderen van overbelasting.

Wanneer vragen het hele gezin raken, kan gezinsbegeleiding passend zijn.

Gaat de hulpvraag vooral over opvoeding, gedrag, regels of dagelijkse routines? Lees dan meer over onze opvoedondersteuning.

Samenwerking met het netwerk

Soms zijn meerdere mensen of organisaties bij de cliënt betrokken. Denk aan ouders, familieleden, school, een verwijzer, behandelaar of andere begeleider.

In het ondersteuningsplan kan worden vastgelegd wie bij de begeleiding betrokken zijn, welke afspraken met elkaar zijn gemaakt en hoe de onderlinge afstemming plaatsvindt.

Dit helpt voorkomen dat betrokkenen langs elkaar heen werken. De ondersteuning thuis, op school en op andere levensgebieden kan hierdoor beter op elkaar worden afgestemd.

Bij systeemgerichte begeleiding wordt nadrukkelijk gekeken naar de cliënt in relatie tot de mensen en omstandigheden in de directe omgeving.

Regelmatig evalueren

Een ondersteuningsplan is geen document dat na het opstellen in een dossier verdwijnt. Tijdens het begeleidingstraject wordt regelmatig bekeken of de gemaakte afspraken en doelen nog aansluiten.

Tijdens een evaluatie bespreken we bijvoorbeeld:

• welke doelen zijn behaald;
• welke stappen goed gaan;
• waar nog ondersteuning nodig is;
• of de begeleiding voldoende aansluit;
• of de situatie van de cliënt is veranderd;
• of nieuwe doelen nodig zijn;
• of bepaalde ondersteuning kan worden verminderd of afgerond.

Wanneer een doel niet wordt behaald, betekent dit niet automatisch dat de cliënt onvoldoende heeft gedaan. Het kan ook zijn dat het doel te groot was, de aanpak onvoldoende aansloot of de omstandigheden zijn veranderd.

In dat geval wordt samen bekeken welke aanpassing passend is.

Wanneer wordt het plan aangepast?

Een ondersteuningsplan kan worden aangepast wanneer:

• een doel is behaald;
• de hulpvraag verandert;
• de thuissituatie verandert;
• de cliënt naar een andere school of woning gaat;
• de indicatie of financiering verandert;
• nieuwe uitdagingen of mogelijkheden ontstaan;
• de begeleiding niet meer voldoende aansluit;
• de cliënt bepaalde taken zelfstandiger kan uitvoeren.

Belangrijke wijzigingen worden samen besproken en opnieuw vastgelegd. Zo blijft de begeleiding aansluiten bij de actuele situatie van de cliënt.

Wat is het verschil tussen een ondersteuningsplan en een zorgovereenkomst?

Een ondersteuningsplan en een zorgovereenkomst hebben ieder een andere functie.

Ondersteuningsplan

Het ondersteuningsplan gaat over de inhoud van de begeleiding, zoals:

• de hulpvraag;
• de persoonlijke doelen;
• de werkwijze;
• de betrokken personen;
• de afspraken over evaluatie en voortgang.

Zorgovereenkomst

Een zorgovereenkomst bevat de formele afspraken tussen de budgethouder en de zorgverlener, bijvoorbeeld over de zorg die wordt geleverd, de omvang daarvan en de vergoeding.

Bij zorg die wordt ingekocht vanuit een PGB hoort een zorgovereenkomst. De Sociale Verzekeringsbank stelt hiervoor verschillende modellen beschikbaar, afhankelijk van de relatie tussen budgethouder en zorgverlener.

Lees hierover meer in het artikel Hoe werkt begeleiding vanuit een PGB?.

Persoonlijke begeleiding bij Noor Zorg & Begeleiding

Noor Zorg & Begeleiding biedt persoonlijke en kleinschalige ondersteuning aan kinderen, jongeren, jongvolwassenen, volwassenen, ouderen en gezinnen in Den Haag en omgeving.

We nemen de tijd om de hulpvraag, mogelijkheden en doelen goed te begrijpen. Vervolgens maken we duidelijke afspraken over de begeleiding en bespreken we gedurende het traject regelmatig de voortgang.

Op de pagina Over ons leest u meer over onze persoonlijke, betrokken en deskundige werkwijze.

Wilt u samen een passende aanpak bespreken?

Heeft u ondersteuning nodig voor uzelf, uw kind, een familielid of iemand die u vertegenwoordigt? Tijdens een vrijblijvende kennismaking bespreken we de hulpvraag en bekijken we welke begeleiding mogelijk passend is.

U kunt direct een aanmelding doen. Na ontvangst nemen we contact met u op om de situatie en mogelijke vervolgstappen te bespreken.

Heeft u eerst een algemene vraag? Neem dan gerust contact met ons op.